Główną przyczyną choroby są dwoinki rzeżączki czyli bakterie, którymi można się zarazić w czasie stosunku płciowego. Bakterie te maja również zdolność do przenikania przez nieuszkodzoną błonę śluzową.

Ponieważ u wielu kobiet i niektórych mężczyzn choroba ta przebiega bezobjawowo największe ryzyko zachorowania pojawia się w czasie stosunku płciowego bez zastosowania właściwej ochrony (prezerwatywy).

Dolegliwość związane z zakażeniem bakteriami rzeżączki u 80 % kobiet występują w postaci częstego oddawania moczu i w dalszej konsekwencji pojawia się ropny wyciek z cewki moczowej. Objawy te występują po około 2-4 dni od zakażenia. Często wyciek ten bywa mylony z naturalną wydzielina z pochwy. Zakażenie rzeżączką może pozostać niezauważone, jeżeli choroba przybiera postać przewleką w zakresie macicy, jajowodów i jajników, ponieważ nie powoduje wówczas żadnych dolegliwości. U mężczyzn po około 3 dniach od zakażenia pojawiają się palące bóle w czasie oddawania moczu. Wkrótce potem do objawów dołącza żółtawa, ropna wydzielina z cewki moczowej.

Zakażenie rzeżączką niesie za sobą spore następstwa i powikłania zwłaszcza w przypadku kobiet w ciąży, gdzie istniej ryzyko, że w czasie porodu może dojść do przeniesienia bakterii na spojówki noworodka. U około 5% zakażonych kobiet towarzyszący proces zapalny gruczołów Bartholina może doprowadzać do wytworzenia się ropnia. Proces ten może się rozszerzać na błonę śluzową jamy macicy, jajniki, jajowody a nawet na otrzewna, a w niektórych przypadkach atakuje również wątrobę. U mężczyzn częstym powikłaniem występującym w następstwie procesu zapalnego jest zapalenie gruczołu krokowego i zapalenie najądrzy.

Zakażeniu dwoinkami rzeżączki można zapobiegać stosując odpowiednią profilaktykę w czasie stosunku płciowego oraz natychmiastową wizytę u lekarza w przypadku podejrzenia choroby.

Kobiety, które zauważą zmiany charakteru wydzieliny z pochwy powinny zasięgnąć rady ginekologa. W razie rozpoznania lub podejrzenia choroby wenerycznej, należy zwrócić się do lekarza specjalisty dermatologa i wenerologa. W takim przypadku ważne jest poinformowanie partnera (partnerki) seksualnego o istniejącej chorobie. U mężczyzn w każdym przypadku uczucia pieczenia w czasie oddawania moczu lub obecności wycieku z cewki moczowej należy zasięgnąć porady lekarza specjalisty.

Każdy kto miał kontakt seksualny z osobą chorą na rzeżączkę, powinien niezwłocznie pójść do lekarza również wtedy, gdy nie zauważa u siebie żadnych niepokojących objawów chorobowych.

Ostatecznego rozpoznania choroby zawsze dokonuje lekarz na podstawie pobranego wymazu. Leczenie rozpoczyna się od podania penicyliny. W przypadku braku skuteczności lub nadwrażliwości na penicylinę można zastosować spektynomycynę lub antybiotyki z grupy tetracyklin. Dla potwierdzenia, że nie jesteś już zakażony (zakażona) należy mniej więcej po tygodniu od zakończenia leczenia powtórnie ocenić wymazy pobrane z miejsc zakażenia. Dopiero wówczas można mówić o zupełnym wyleczeniu oraz podjąć współżycie płciowe bez niebezpieczeństwa zakażenia. Po trzech miesiącach należy przeprowadzić ponowne badania kontrolne.