Przyczyny powstawania tej choroby nie są w pełni poznane. Schorzenie zaczyna się często już w niemowlęctwie. Pacjenci dotknięci świerzbiączką charakteryzują się niewątpliwie specjalną strukturą osobowości i swoiście reagują na stresy psychiczne. Choroba pojawia się często w sytuacjach obciążenia emocjonalnego we wciąż powracających cyklach. Często jest utożsamiana z atopowym zapaleniem skóry czy też egzemą. Początkowo uważano, że takie produkty jak białko jaj, przetwory mleczne, cytrusy mogą powodować silne reakcje , świąd i zaczerwienienie skóry. Po przeprowadzeniu szeregu badań nie znaleziono potwierdzonego związku świerzbiączki ze spożywanymi pokarmami. Takie czynniki jak krańcowe wahania temperatury, wełniana lub jedwabna odzież, pewne oleje i tłuszcze lub alergizujące związki chemiczne mogą wywoływać rzuty choroby. Kąpiel w słodkiej wodzie może silnie zaszkodzić podczas gdy kąpiele w słonej, morskiej wodzie są dobrze tolerowane.

Jest to ciężka choroba skóry, która dotyka zwykle niemowlęta i dzieci. Występuje stosunkowo często u osób, które same lub ich członkowie rodziny cierpią na katar sienny, astmę oskrzelową lub zapalenie spojówek.

Dolegliwości towarzyszące świerzbiące czy też atopowemu zapaleniu skóry to przewlekłe, silnie swędzące, powierzchowne zapalenia o różnym przebiegu i postaciach. Wyróżniamy egzemę niemowlęcą, która pojawia się od trzeciego miesiąca życia i charakteryzuje silnym zaczerwienieniem, tworzeniem się pęcherzyków, łuszczeniem na twarzy i głowie. Druga postać to atopowe zapalenie skóry młodocianych i dorosłych, które charakteryzuje się symetrycznymi zmianami na twarzy, karku, zgięciach łokci i kolan, z suchą, zaczerwienioną, pogrubiałą i podrapaną skórą. Silny świąd skóry może powodować powstawanie przebarwień i blizn.

Bardzo charakterystyczny dla tej choroby jest silny, występujący okresowo świąd, zmuszający do rozdrapywania skóry. W efekcie dochodzi często do poważnych uszkodzeń skóry i wtórnego jej zakażenia. Choroba stanowi zwykle spore obciążenie nie tylko dla samego pacjenta ale również dla jego rodziny. Bardzo cierpią dzieci, szczególnie nocą z powodu nieznośnego świądu. Konieczność ciągłego stosowania maści i uspokajania chorego może zakłócać współżycie całej rodziny.

Klasyczna medycyna nie może poszczycić się większymi efektami w leczeniu świerzbiączki, w wielu miejscach powstają specjalne grupy wsparcia, które wydają fachowe poradniki i oferują indywidualne porady i konsultacje. Przede wszystkim należy stworzyć jak najbardziej stabilną sytuacje emocjonalną. Ewentualnie nauczyć się technik odprężania, aby łatwiej zwalczać stresy, które są bodźcem do nowych rzutów choroby. Należy unikać klimatu skrajnie wilgotnego i skrajnie suchego. Możliwie rzadko powinno stosować się do mycia wodę w połączeniu ze zwykłymi środkami myjącymi, nie używać pieniących się dodatków do kąpieli. Po każdym myciu starannie smarować skórę nawilżającym mleczkiem, kremem lub maścią. Wypraną bieliznę należy dokładnie płukać, unikać kontaktu z tkaninami wywołującymi podrażnienia. Bezwzględnie powinno się unikać źle tolerowanych pokarmów. Pamiętajmy również, że zbyt wysoka temperatura w pokoju tak jak zbyt ciepła odzież zwiększa dokuczliwy świąd.

W leczeniu świerzbiączki, atopowego zapalenia skóry czy egzemy stosuje się maści i kremy zwierające kortykoidy. Silne, nocne napady świądu można łagodzić lekami przeciwhistaminowymi. W stanach przewlekłych świerzbiączki ogniskowej wskazane jest niekiedy stosowanie leków zawierających dziegieć.